10 Beste Rode Wijnen uit de Provence en de Côte d’Azur

Inleiding: rood in een land van rosé

Wie Provence zegt, denkt automatisch aan rosé. Logisch: met zonovergoten heuvels, de koesterende mistral en een eeuwenlange traditie is rosé hier koning. Maar voor wie iets dieper kijkt, stroomt in Provence en langs de Côte d’Azur ook een fascinerende wereld van rode wijnen. Van de zilt-gekuste hellingen boven Bandol tot de terraswijngaarden van Bellet bij Nice en de kalkstenen terrassen rond Aix-en-Provence: rood uit deze streek is karaktervol, culinair veelzijdig en vaak verbazingwekkend verfijnd. In dit artikel neem ik je mee langs de 10 beste rode wijnen die, wat mij betreft, de identiteit van de streek het duidelijkst verwoorden. Ook geef ik praktische tips voor bezoekjes, minder bekende stops en foodpairings die net zo goed werken voor een ontspannen picknick als voor een uitgebreid diner met vrienden.

Hoe we tot de top 10 kwamen

Een “beste” lijst samenstellen is altijd een tikkeltje subjectief, maar ik heb een paar duidelijke criteria aangehouden. Ten eerste: herkomst en terroirtypiciteit. De wijn moet spreken van zijn plek, met druivenrassen, vinificatie en rijping die passen bij het microklimaat en de bodem. Ten tweede: consistentie en reputatie. Dit zijn wijnen die hun stempel hebben gedrukt, bij voorkeur over meerdere oogstjaren. Ten derde: drinkplezier versus bewaarpotentieel. Je krijgt hier zowel fluweelzachte charme als wijnen die groeien met tijd. Tot slot: authenticiteit. Waar mogelijk heb ik flessen gekozen die niet overal in het schap staan, maar die een verhaal vertellen dat je proeft én kunt bezoeken.

De top 10: van west naar oost, van iconisch tot ontdekkingswaardig

1. Bandol Rouge, Domaine Tempier “La Tourtine” (La Cadière-d’Azur)

Bandol is het hart van Mourvèdre in Frankrijk, en Domaine Tempier is zijn grote bard. “La Tourtine” komt van hooggelegen percelen op kalkrijke klei met veel zon en frisse mistral. Het resultaat is een wijn met een ziel: zwarte kersen, pruimedant, gedroogde tijm, tabak en een zilte, bijna jodiumachtige finale die herinnert aan de nabijheid van de Middellandse Zee. De tannines zijn aanwezig maar nobel, en met een paar jaar flesrijping wordt de structuur romiger en de geur complexer (leer, zoethout, mediterrane kruiden).

Serveertip: decanteer bij jongere jaargangen 2 uur en schenk op 16–17°C. Culinaire match? Lamsbout met rozemarijn, confit van tomaat en zwarte olijven, of een stoof van wilde everzwijn met laurier. Voor de avontuurlijke kok: tonijnsteak met gegrilde groenten – Mourvèdre kan verrassend goed met stevig visvlees.

Bezoektip: trek na een proeverij even naar het stille calanque van Port d’Alon tussen Bandol en Saint-Cyr-sur-Mer. Een kort kustpad leidt naar een beschutte baai waar je de mediterrane kruiden letterlijk in de lucht ruikt – precies die geuren die je in je glas vindt.

2. Château de Pibarnon, Bandol Rouge (La Cadière-d’Azur)

Pibarnon ligt amfitheater-achtig op een heuvel, met terrassen die uitkijken over zee. De Bandol Rouge leunt stevig op Mourvèdre, met ondersteuning van Grenache. Het bouquet is intens: zwarte bes, kersenlikeur, bohnenkraut, een vleug cacao en een mineraliteit die aan natte steen doet denken. Pibarnon is doorgaans iets ronder in zijn jeugd dan de meest strenge Bandols, maar veroudert prachtig richting truffel, sigarendoos en garrigue.

Serveertip: 15–20 jaar bewaarpotentieel in goede jaren; jong drinken vraagt om karafferen en hartige gerechten. Denk aan daube provençale (rundstoof met sinaasappelschil en kruiderij) of gegrilde lamskoteletten met tijm en knoflook.

Rondom: rijd via de D266 naar La Cadière-d’Azur en pik de kleine Chapelle Saint-Côme et Saint-Damien mee. Het uitzicht over de wijngaarden is kalmerend en voelt als een tijdsprong.

3. Domaine de Terrebrune, Bandol Rouge (Ollioules)

Terrebrune, met zijn koeler microklimaat en kalkrijke klei, geeft een Bandol met finesse. De naam is niet toevallig: de bruine aarde draagt bij aan diepte en textuur. In de neus vind je zwarte olijf, braam, kruidnagel, gedroogde sinaasappelschil en een rookachtige toets. De tannines zijn stevig maar zijdeachtig; de lengte is indrukwekkend zonder zwaar te worden.

Foodpairing: lamskroon met Provençaalse kruiden, gestoofde aubergine met tomaat en komijn, of oude harde kazen. Een lokale twist: probeer eens een tian (gegratineerde groenteschotel) met veel tijm en olijfolie; de wijn tilt de geroosterde zoetheid van groente mooi op.

Uitstapje: wandel de Sentier du Littoral bij de Calanque de Port d’Alon of rijd naar Ollioules voor de stille straatjes en ambachtsateliers. In het najaar ruik je er verse kruiden in de warme lucht.

4. Château Simone, Palette Rouge (Meyreuil/Aix-en-Provence)

Palette is klein maar groots van karakter. Château Simone staat bekend om zijn witte wijn, maar de rode is een verborgen juweel. Blend van o.a. Grenache, Mourvèdre en Cinsault, soms aangevuld met zeldzamere rassen zoals Castet. Het boeket is aristocratisch: rode kers, bosbes, viooltjes, cederhout, specerijen en een levendige mineraliteit. Op de tong is het een dans tussen frisheid en diepte, met een tanninestructuur die aan klassieke wijnen uit koelere streken doet denken, maar met een zuidelijk hart.

Gerechten: gebraden kwartel met spek en rozemarijn, truffelomelet (zodra de zwarte truffel uit Aups weer verschijnt), of een eenvoudige, maar perfecte pissaladière – dat laatste vooral met wat flesrijping voor extra finesse.

Ontdekkingshoekje: net boven Aix vind je het Oppidum d’Entremont, een oude Keltisch-Ligurische site die vaak over het hoofd wordt gezien. Het plateau biedt panorama’s en een sfeer die de tijd vertraagt, ideaal om je zintuigen te resetten vóór of na een proeverij.

5. Clos Saint-Vincent, Bellet Rouge (Nice)

Bellet is de stadsappellatie van Nice: piepkleine terraswijngaarden met uitzicht op de Baie des Anges. Clos Saint-Vincent werkt vaak met lokale rassen als Braquet en Folle Noire (Furmentin is wit), soms aangevuld met Grenache. De Bellet Rouge is geurig en lichtvoetig zonder licht te zijn: rode bes, kersenpit, roze peper, Provençaalse kruiden en een zilt-achtige toets. De structuur is fijnkorrelig, de finale kruidig en fris, perfect voor aan tafel bij de Niçoise keuken.

Wat eet je erbij? Farcis niçois (gevulde groenten), kalfsblanquette met citroen, of gegrilde polenta met paddenstoelen. Deze wijn kan verrassend goed koeler geschonken worden (14–15°C) op warme avonden.

Verborgen uitzicht: rijd omhoog richting de heuvels van Saint-Roman-de-Bellet en maak een korte omweg naar Fort du Mont Alban. De blik over Cap Ferrat, de haven en de heuvels is een van de stilste geheimen van Nice, zeker in de vroege ochtend.

6. Domaine de Trevallon, Rouge (Les Alpilles, IGP)

Formeel geen AOP (IGP Alpilles), maar inhoudelijk onaantastbaar. Trevallon, met een ongewone blend van Cabernet Sauvignon en Syrah, levert een wijn die zowel gespierd als poëtisch is: bramen, zwarte olijf, grafiet, laurier, viooltjes en dat typische kalksteen-rafeltje van de Alpilles. In de mond precisie en lengte; een wijn die geduld beloont en die zich, na jaren, ontwikkelt richting humus, truffel en gedroogde kruiden.

Past bij: entrecote met rozemarijnboter, duif met linzen en spek, geroosterde knolselder met zwarte knoflook. Decanteer juveniele flessen royaal; 16–17°C is ideaal.

Rondom: wie wil dwalen zoekt de oude Romeinse brug bij Eygalières of wandelt in alle rust naar de Tour des Opies, het hoogste punt van de Alpilles. In het voorjaar geurt het er naar tijm en wilde bloemen die je later in de wijn meent te herkennen.

7. Château Vignelaure, Rouge (Coteaux d’Aix-en-Provence, Rians/Jouques)

Vignelaure bouwde een reputatie op met gestructureerde, langlevende rode wijnen (met vaak een stevige component Cabernet Sauvignon, naast Grenache en Syrah). Denk aan zwarte kers, cassis, potloodslijpsel, ceder en mediterrane kruiden. In zijn jeugd is de wijn compact; met zes tot tien jaar flesrijping komt hij prachtig los met tabakstonen en fijne tertiaire aroma’s.

Tafelvrienden: bavette met kruidige salsa verde, hertenrug met vijg, of een Provençaalse groentestoof met olijven en rozemarijn. Schenk op 16°C en gebruik ruime glazen voor het bouquet.

Valschotje: rijd naar het stuwmeer van Bimont aan de voet van de Montagne Sainte-Victoire. Vroeg in de ochtend is het er stil; je ziet mistflarden over het water trekken, een stille tegenhanger van de zonovergoten wijngaarden.

8. Côtes de Provence, Rimauresq Rouge (Notre-Dame des Anges, Pignans)

Rimauresq is Cru Classé en profiteert van de hogere ligging en koelte van het Massif des Maures. De blend varieert, maar Grenache, Syrah en Mourvèdre voeren de boventoon. Aromatisch: kers, braam, laurier, zwarte peper en bosgrond, met een spanning die je niet in elke Côtes de Provence vindt. De structuur is ferme maar niet stroef, waardoor dit een ideale tafelwijn is die ook 5–8 jaar kan ontwikkelen.

Proeftafel: kruidige lamsmerguez van de grill, gegrilde paprika’s en courgette, of een kruidige linzensalade met geitenkaas. Haal de fles 30 minuten op adem.

Ommetje: de Chapelle Notre-Dame des Anges zelf is een prachtige, vaak stille plek. Rijd via de bochtige weg omhoog, pik de geur van kurkeiken en hars op, en luister even naar de wind. Dit is het Provençaalse woud zoals je het in de fles proeft.

9. Château Sainte-Marguerite “Fantastique” Rouge (Côtes de Provence La Londe)

La Londe, vlak bij de zee, heeft een vrij uniek microklimaat met bodem van schist en kwarts. “Fantastique” Rouge (Cru Classé) is precies wat de naam suggereert: rijp fruit (kers, zwarte bes), mediterrane kruiden, subtiele kruidigheid van eiken en een fijnzinnige ziltigheid die voor frisheid zorgt. De tannines zijn fluweelzacht en de finale is lang en sappig.

Het bord: gegrilde tonijn met zwarte olijven en tomaat, geroosterde kip met citroen en tijm, of paddenstoelenrisotto met oude Parmezaan. Licht koelen op een warme dag kan prima, zolang je de 15°C aanhoudt.

Wandeltip: de Dolmen de Gaoutabry in de heuvels boven La Londe is een bijzondere, weinig bezochte prehistorische site. De route ernaartoe voert je langs kurkeik en cistus; bij zonsondergang kleurt de lucht koper, net als de gloed in je glas.

10. Clos Cibonne, Tibouren Rouge (Côtes de Provence, Le Pradet)

Tibouren is hét karakterras van Clos Cibonne, beroemd in rosé, maar als rode wijn een zeldzame lekkernij. Verwacht een lichtere kleur, met aroma’s van kers, granaatappel, gedroogde kruiden, sinaasappelschil en een herkenbare, bijna jodiumachtige zeebries. In de mond delicaat en kruidig, met een opfrissende zuurgraad die het ideaal maakt voor aan tafel en voor warme dagen.

Match: gegrilde sardines met citroen en peterselie, ratatouille met ansjovis-kruim, of een salade van geroosterde rode biet met walnoot en geitenkaas. Schenk gerust op 14–15°C; karaf is zelden nodig.

Verstopt juweel: combineer een proeverij met de Mine de Cap Garonne in Le Pradet, een verrassend klein museum in een oude kopermijn. De korte wandelroutes rondom bieden uitkijkpunten over turquoise inhammen waar je nauwelijks iemand tegenkomt, zeker buiten het hoogseizoen.

Druiven en terroir: waarom deze wijnen zo verschillen

Provence en de Côte d’Azur zijn een lappendeken van microklimaten en bodems. Dat proef je. Een paar sleutels tot begrip:

• Mourvèdre: de ruggengraat van Bandol. Houdt van warmte en kalkrijke klei, geeft structuur, donkere vruchten, kruiden en bewaarpotentieel.
• Grenache: sappig, rond, vaak kersenfruit en warmte. In de juiste handen levert het balans en charme.
• Syrah: peper, viooltjes, bramen. Biedt kleur en kruidige lift, zeker in koelere pockets.
• Carignan: zuren en kruidigheid, vaak in oude stokken; tegenwoordig zelden dominant, maar essentieel voor spanning.
• Tibouren: licht van kleur, aromatisch, zilt-kruidig, uniek kustkarakter.
• Braquet en Folle Noire (Bellet): lokale helden met rood fruit, florale geuren en fijne tannines.

De bodem is minstens zo bepalend. Schist in La Londe geeft energie en zoutigheid; kalksteen in Palette en de Alpilles zorgt voor frisheid en minerale precisie; klei-kalk in Bandol levert kracht en grip. En dan is er de mistral: de wind die de wijngaarden droog en gezond houdt, waardoor biologisch werken hier al decennia vanzelfsprekender is dan elders.

Bandol: zee, kalk en machtige Mourvèdre

De nabijheid van de zee tempert hittepieken en zorgt voor grote amplitude tussen dag en nacht. Mourvèdre rijpt traag en geeft daardoor diepe smaken en stevige, maar rijpe tannines. De beste percelen liggen hoger, waar de wind de druiven droogt en aroma’s concentreert.

Bellet: terrasjes boven Nice

Bellet is uniek: kleine perceeltjes op steile hellingen, met bodems van “poudingue” (conglomeraat) en zandige leem. De wijnen zijn luchtiger en geuriger, met een Mediterrane signatuur die meer op finesse dan op massa leunt.

Palette en de kalksteenboorden rond Aix

Het kalkplateau zorgt voor rechte ruggengraat en pit in de wijnen. Je ruikt vaak ceder, viooltjes en specerijen – een meer “klassieke” stijl, maar met zon in het hart.

Foodpairing: aan tafel met Zuid-Frankrijk

Rood uit Provence is een tafelwijn pur sang. Een paar combinaties die je niet snel in een gids ziet, maar in de praktijk heerlijk werken:

Zee en vuur

• Bandol Rouge met gegrilde zwaardvis en tapenade. De umami van olijf en vis vangt de tannine mooi op.
• La Londe Rouge met bouillabaisse-achtige visstoof op tomaatbasis. Kies voor een variant met stevig visvlees en minder saffraan.
• Tibouren Rouge licht gekoeld bij ansjovis-tomaat bruschetta met veel basilicum.

Land en kruiden

• Les Alpilles (Trevallon) met duif en linzen, afgemaakt met sinaasappelzeste.
• Palette Rouge met truffelomelet of kalfstimbaal met rozemarijnjus.
• Côtes de Provence (Rimauresq) met linzenstoof, geroosterde paprika en geitenkaas – vegetarisch en vullend.

Serveer- en bewaartips: haal het beste uit de fles

Veel rode Provencewijnen winnen met beluchting. Jonge Bandol? Reken op 2 uur in de karaf. Lichtere stijlen (Bellet, Tibouren) hebben genoeg aan een kwartier in een ruim glas. Temperatuur is cruciaal: 14–15°C voor lichte, fijn gestructureerde wijnen; 16–17°C voor stevigere cuvées. Liever iets te koel inschenken en het glas opwarmen in je hand, dan omgekeerd.

Bewaren kan verrassend lang. Bandol toppers 10–20 jaar, Trevallon 10–15 jaar, Palette gemakkelijk 8–12, terwijl Côtes de Provence Cru Classé 5–10 jaar aan kan. Lichtere stijlen als Tibouren Rouge en sommige Bellet wijnen drinken charmant in de eerste 3–6 jaar.

Proefroutes en stille plekken die het glas verdieping geven

Proeven is één; de streek ervaren maakt het verhaal rond. Enkele routes en verborgen plekken die je niet in elke brochure vindt:

Massif des Maures en de kastanjeroute

Rond Collobrières slingeren wegen door kurkeiken en kastanjebossen. Stop bij de Chartreuse de la Verne, een klooster dat in de bossen verscholen ligt. In de herfst geurt het naar nat blad en humus – precies die aardse tonen die je in sommige Côtes de Provence terugvindt.

Vallon Sourn en de kunst van Châteauvert

Tussen Correns en Châteauvert meandert de rivier de Argens door een kloof, de Vallon Sourn, een favoriet van klimmers en kanoërs. Vlakbij vind je het kleine hedendaags kunstcentrum van Châteauvert, een fijne onderbreking van druif en glas.

Pont des Fées in Grimaud

Een oude aquaductbrug verscholen in groene vallei. Vroeg in de ochtend is het er stil; de lucht ruikt naar tijm en munt. Neem een picknick mee en een lichte rode (Tibouren of Bellet), en luister naar het water dat tikt tegen de stenen.

Sentier du Littoral bij Cap Taillat

Tussen Ramatuelle en La Croix-Valmer leidt een kustpad langs turkooizen inhammen en ongerepte kreken. Bij zonsopgang is het pad vrijwel leeg en hoor je alleen het ruisen van de zee. De zilte lucht is een herinnering dat veel wijnen hier een maritieme signatuur dragen.

Dolmen, menhirs en vergeten stenen

Naast de Dolmen de Gaoutabry zijn er rondom Draguignan en Lorgues kleine menhirs en megalieten verstopt in de maquis. Ze getuigen van oude nederzettingen en maken een wijnwandeling ineens ook een reis door tijd.

Wijn kopen en bewaren: etiketten, Cru Classé en prijzen

Côtes de Provence kent een historische titel “Cru Classé” (1955), toegekend aan enkele domeinen die consequent kwaliteit boden. Het label waarborgt niet automatisch smaak, maar is een mooie hint naar producenten die hun wortels en ambacht koesteren. Let bij aankoop op subzones zoals Sainte-Victoire, Fréjus, La Londe en Notre-Dame des Anges – vaak duiden die op specifieker terroir en karakter.

Etikettennavigatie in een notendop:

• AOP Bandol: verwacht Mourvèdre-gedreven kracht en bewaarpotentieel.
• AOP Bellet: lichte tot middelzware rode met finesse en lokale druiven.
• AOP Palette: klassieke structuur, kalkgedragen frisheid.
• AOP Coteaux d’Aix-en-Provence: iets meer “Bordeauxiaanse” structuur bij huizen als Vignelaure.
• Côtes de Provence + subzone: let op producent en wijngaardhoogte voor extra spanning.

Prijzen lopen uiteen. Top-Bandol en iconische namen zitten hoger, maar er is veel kwaliteit tussen 15 en 30 euro voor Côtes de Provence en Coteaux Varois. Goede bewaarklare flessen (Rimauresq, Vignelaure) zitten daar net boven, terwijl echte icoonwijnen (Tempier, Pibarnon, Trevallon, Simone) hoger geprijsd zijn. Koop per twee: één om nu te begrijpen, één om later te herontdekken.

Bewaarcondities: 12–14°C, donker, trillingsvrij. Aan de kust kan de luchtvochtigheid hoger zijn; dat is geen probleem zolang temperatuur schommeling beperkt blijft. Gebruik eventueel een wijnkast; zelfs eenvoudige modellen maken een groot verschil.

Duurzaamheid: de wind als bondgenoot

In Provence en langs de Côte d’Azur werken veel domeinen biologisch of biodynamisch. De mistral helpt: hij droogt de wijngaarden en beperkt schimmelziekten, waardoor minder interventie nodig is. Je proeft het vaak in een zekere helderheid van fruit en een “schone” kruidigheid. Domeinen als Clos Cibonne, Rimauresq en veel producenten in Les Baux-de-Provence zetten hier al jaren op in. Let op logo’s (AB, Demeter) als duurzaamheid voor jou meeweegt in de keuze.

Jaargangen: wanneer blinkt wat?

Het klimaat is zonnig, maar variaties per jaar zijn reëel. Warmere jaren geven rijper fruit en zachtere tannines, koelere jaren leveren meer spanning en zuurgraad. Bandol heeft net wat meer warmte nodig voor Mourvèdre; in koelere jaren vraagt de wijn om extra keldertijd. Bellet profiteert juist van frisheid en geeft dan wijnen met schitterende parfums. Als leidraad: koop Bandol en top-Côtes de Provence gerust met een paar jaar op de teller; Bellet en Tibouren drink je levendig jong, tenzij je de subtiele tertiaire lagen wilt verkennen na vijf, zes jaar.

Praktische tips voor het proeven ter plekke

In het hoogseizoen is het wijngestoelte levendig. Een paar adviezen die je ervaring verbeteren:

• Bezoek vroeg op de dag of later in de middag; de atmosfeer is rustiger en de wijnen tonen frisser.
• Combineer één “grote naam” met één onbekende buurman. Zo proef je terroirverschil én ontdek je nieuwe favorieten.
• Noteer je indrukken kort en concreet: fruitsoort, kruid, textuur, finale. Het helpt bij herwijnen en aankopen.
• Verken markten: de Marché Forville in Cannes of de markt in La Londe hebben vaak kramen met lokale flessen die je zelden export ziet halen.

Veelgestelde vragen, eerlijk beantwoord

Is rood uit Provence niet te zwaar voor zomers weer?

Niet per se. Stijlen als Bellet of Tibouren Rouge kun je licht koelen, terwijl Bandol perfect is voor de avonduren bij gegrild vlees of stevige groenten. De sleutel is serveertemperatuur en gerechtkeuze.

Welke glazen kies ik?

Ruime bourgogneglazen voor Bellet en Tibouren (finesse en geur), klassiek bordeauxglas voor Bandol, Palette en stevigere Côtes de Provence. Het juiste glas opent het boeket zonder de structuur te verscherpen.

Moet ik altijd karafferen?

Niet altijd. Karaffeer jonge, krachtige wijnen (Bandol, Trevallon) royaal. Laat elegante stijlen rustig in het glas openbloeien.

Een laatste slok: waarom deze tien

Deze selectie vangt de breedte van wat Provence en de Côte d’Azur aan rood te bieden hebben. Van de diepzeeduik van Mourvèdre bij Bandol tot de zeebries van Tibouren, van de kalksteenprecisie van Palette tot de gespierde poëzie van de Alpilles: elk glas is een ansichtkaart met geur. Misschien houd je van kracht, misschien van finesse; misschien zoek je een fles voor een lamsbout in de tuin, of juist een subtiele begeleider van Niçoise klassiekers. Mijn advies: kies er twee of drie, zet ze naast elkaar met een paar eenvoudige gerechten – gegrilde groenten, een goede olijfolie, wat lam of een stevige vis – en laat de streek het verhaal vertellen. En als je er bent, maak dan die omweg naar een stille kapel, een vergeten dolmen of een stuk kustpad waar alleen de wind praat. Daar, tussen dennen en tijm, proef je waarom deze wijnen zijn zoals ze zijn.

Op ontdekking aan de Côte d’Azur? Bekijk al onze vakantievilla’s aan de Côte d’Azur.